Przysłowia suahili

  1. Ada ya mja hunena, mungwana ni kitendo.
    Zwyczajem obcego jest mówienie, a gentelmena działanie.
    Nie szata zdobi człowieka.
  2. Adabisha mtoto awapo mdogo.
    Ucz dziecka dobrych manier, gdy jest małe.
    Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci. Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał.
  3. Bahati mbaya haiji peke yake.
    Nieszczęście nie przychodzi samo
    Nieszczęścia chodzą parami.
  4. Bora kilema kuliko mfu.
    Lepiej być upośledzonym niż martwym.
    Śmierci nie da się odwrócić ani wyleczyć. Ciesz się tym, co masz. Lepszy rydz niż nic.
  5. Chombo cha kuzama hakina usukani.
    Tonący statek nie potrzebuje steru.
    Nie warto płakać nad rozlanym mlekiem.
  6. Dalili ya mvua ni mawingu.
    Chmury są zwiastunem burzy.
  7. Damu ni damu si kitarasa.
    Krew to krew, nie banan dający czerwony sok.
    Rodzina jest ważniejsza niż przyjaciele.
  8. Damu ni nzito kuliko maji.
    Krew jest gęstsza od wody.
    Najważniejsze są więzy rodzinne, nie można ich zignorować ani przerwać.
  9. Dawa ya moto ni moto.
    Lekarstwem na ogień jest ogień.
    Zwalczaj ogień ogniem. Ciężkie sytuacje wymagają trudnych, stanowczych decyzji.
  10. Embe dodo sawa sawa na kisukari.
    Embe dodo (rodzaj mango) jest tak samo dobre jak kisukari (odmiana banana).
    Lepszy rydz niż nic.
  11. Fimbo ya mbali haiui nyoka.
    Kijek, który jest daleko, nie zabije węża.
  12. Fuata nyuki ule asali.
    Podążaj za pszczołami a znajdziesz miód.
  13. Haba na haba hujaza kibaba.
    Niewielkie ilości wypełnią pojemnik.
    Ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka. Grosz do grosza, a będzie kokosza.
  14. Hapana marefu yasiyo na mwisho.
    Nie ma takiej odległości, która nie miałaby końca.
    Każda rzecz ma swój kres.
  15. Hapana siri ya watu wawili.
    Nie ma sekretu między dwojgiem ludzi.
  16. Haraka haraka haina baraka.
    Pośpiech nie ma błogosławieństwa.
    Pośpiech jest złym doradcą. Gdy się człowiek śpieszy, to się diabeł cieszy.
  17. Hasira hasara.
    Złość jest szkodą.
    Podejmowanie decyzji pod wpływem złości przynosi złe rezultaty.
  18. Kawia ufike.
    Spóźnij się a dotrzyj.
    Lepiej późno niż wcale.
  19. Kichwa cha kuku hakihimili kilemba.
    Głowa kurczaka nie uniesie turbanu.
    Nie powinno się dawać odpowiedzialności w ręce nieodpowiedniego człowieka.
  20. Kieleacho huzama.
    Co unosi się na wodzie, utonie.
    Wszystko ma swój koniec.
  21. Kikulacho kinguoni mwako
    To, co cię zjada, jest w twoim ubraniu
    Źródłem twoich problemów jest ktoś lub coś bliskiego
  22. Kila jambo na wakati wake.
    Każda sprawa ma swój czas.
    Nie powinno się robić wszystkiego na raz, na wszystko przychodzi odpowiednia pora.
  23. Kila mlango kwa ufunguo wake.
    Każde drzwi ( można otworzyć ) pasującym do nich kluczem.
    Nie ma sytuacji bez wyjścia.
  24. Kimya kingi kina mshindo mkuu.
    Długa cisza ma głośny wybuch.
  25. Kuishi kwingi ni kuona mengi.
    Żyć długo znaczy dużo zobaczyć.
    Doświadczenie przychodzi z wiekiem.
  26. Kujikwa si kuanguka, bali ni kwenda mbele.
    Potknąć się to nie upaść a iść do przodu.
    Co cię nie zabije, to cię wzmocni.
  27. Kukopa harusi kulipa matanga.
    Pożyczanie jest jak wesele, spłacanie jak pogrzeb.
  28. Kumkaanga mtu na mafuta yake.
    Usmażyć człowieka w jego własnym tłuszczu.
    Wykorzystywać czyjąś uprzejmość i szczodrość.
    Odmienia się przez osoby, np: Atakukaanga kwa mafuta yako.
  29. Kupotea njia ndiko kujua njia.
    Zgubienie drogi jest właśnie poznaniem drogi.
  30. Leo ni leo, asemaye kesho ni mwongo.
    Dziś to dziś, ten kto mówi, że jutro, jest kłamcą.
    Nie odkładaj do jutra tego, co masz zrobić dziś.
  31. Lia na tabia yako usilaumu wenzako.
    Obwiniaj swój charakter, a nie swoich towarzyszy.
    Szukaj winy w sobie.
  32. Manahodha wengi chombo huenda mrama.
    Gdy jest wielu kapitanów, łódź płynie w złym kierunku.
    Gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść.
  33. Maneno makali hayavunji mfupa.
    Ostre słowa nie łamią kości.
    Co cię nie zabije, to cię wzmocni.
  34. Mcheka kilema hafi bila kumpata.
    Ten, kto śmieje się z upośledzonego, nim umrze sam się nim stanie.
    Nie śmiej się dziadku z cudzego przypadku.
  35. Mchele mmoja, mapishi mengi.
    Jeden ryż, wiele sposobów jego przyrządzenia.
    Istnieje wiele dróg, prowadzących do celu.
  36. Mchimba kisima, huingia mwenyewe.
    Ten, który kopie studnię, pierwszy do niej wchodzi.
    Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada.
  37. Mpanda ovyo, hula ovyo.
    Kto niedbale sieje, będzie źle jadł.
    Jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz.
  38. Mpende akupandaye.
    Kochaj tego, kto ciebie kocha.
    Miłość bez wzajemności jest jak pytanie bez odpowiedzi.
  39. Msasi haogopi miba.
    Myśliwy nie boi się kolców.
  40. Msema pweke hakosi.
    Ten, kto mówi ma rację.
    Trzeba wysłuchać obu stron.
  41. Mstahimilivu hula mbivu.
    Cierpliwy je dojrzałe (owoce).
    Cierpliwość popłaca.
  42. Mtaka yote, hukosa yote.
    Kto chce wszystkiego, wszystko straci.
  43. Mtoto akililia wembe mpe.
    Jeśli dziecko płacze za brzytwą, daj mu ją.
    Człowiek uczy się na błędach.
  44. Mtoto ni kito, mzigo mzito.
    Dziecko to drogocenny kamień, ale i ciężkie brzemię.
    Wychowanie dziecka jest radością, ale i trudnym obowiązkiem.
  45. Mtoto wa nyoka ni nyoka.
    Dziecko węża jest wężem.
    Jaki ojciec, taki syn. Jesteśmy tacy, jak nasi rodzice.
  46. Mtu ni watu.
    Człowiek jest ludźmi.
    W jedności siła.
  47. Mwenye kelele hana maneno.
    Ten, kto robi dużo hałasu nie ma nic do powiedzenia.
    Pies, co bardzo szczeka, nie bardzo kąsa. Krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje.
  48. Panapofuka moshi pana moto.
    Kiedy unosi się dym jest tam też ogień.
    Nie ma dymu bez ognia.
  49. Penye nia pana njia.
    Gdzie jest cel, tam znajdzie się do niego droga.
    Dla chcącego nic trudnego.
  50. Radhi ni bora kuliko mali.
    Błogosławieństwo jest lepsze niż bogactwo.
    Pieniądze szczęścia nie dają.
  51. Siku za mwizi ni arobaini.
    Dni złodzieja jest czterdzieści.
    Dni złodzieja są policzone. Kłamstwo ma krótkie nogi.
  52. Subira huvuta heri.
    Cierpliwość przyciąga szczęście.
    Cierpliwość popłaca.
  53. Subira ni ufunguo wa faraja.
    Cierpliwość jest kluczem do spokoju.
    Cierpliwość popłaca.
  54. Tabia ni ngozi.
    Przyzwyczajenie to skóra.
    Przyzwyczajenie jest drugą naturą człowieka.
  55. Tisa karibu na kumi.
    Dziewiątka jest blisko dziesiątki.
    Nie można się poddawać, kiedy już prawie jesteśmy u celu.
  56. Ukitaja nyoka, shika fimbo mkononi.
    Wspominając węża trzymaj kij w ręku.
    Bądź przygotowany na konsekwencje swoich czynów.
  57. Ukitaka cha mvunguni sharti uiname.
    Chcąc coś z podłogi, musisz się schylić.
    Aby coś uzyskać, musisz włożyć w to wysiłek. Bez pracy nie ma kołaczy.
  58. Ulipendalo hupati, hupata ujaliwalo.
    To, czego pragniesz, nie będzie ci dane, dostaniesz to, co jest ci przyznane (przez Boga).
  59. Ulivyoligema utalinywa.
    To co nawarzyłeś wypijesz.
    Ponoś konsekwencje swoich czynów (nawarzyłeś piwa to teraz je wypij).
  60. Umoja ni nguvu.
    Jedność to siła.
    W jedności siła.
  61. Usijifanye kuku mweupe.
    Nie udawaj białej kury.
    Nie udawaj kogoś kim nie jesteś. Nie przechwalaj się.
  62. Usile na kipofu ukamgusa rnkono.
    Nie jedz ze ślepcem dotykając jego ręki.
    Odpowiednio dobieraj zachowanie do osoby, inaczej możesz wzbudzić podejrzenia.
  63. Usinivishe kilemba cha ukoka.
    Nie ubieraj mnie w turban z trawy.
    Nie pochlebiaj mi.
  64. Usipoziba ufa utajenga ukuta.
    Jeśli nie zatkasz dziury, zbudujesz ścianę.
    Szybka reakcja na problem oszczędza większych kłopotów w przyszłości.
  65. Usisafiriye na nyota ya mwenzio.
    Nie podrózuj z gwiazdą przyjaciela.
    Nie polegaj na (szczęściu) innych.
  66. Usisahau ubaharia kwa sababu ya unahodha.
    Nie zapominaj jak to jest być żeglarzem, gdy jesteś kapitanem.
    Zapomniał wół, jak cielęciem był.
  67. Usiyavuke maji usiyoweza kuyaoga.
    Nie przekraczaj wody nie umiejąc pływać.
    Nie podejmuj się wykonania rzeczy, których nie potrafisz.